ทิศทางการการสร้างคนดีให้แผ่นดิน โดยผู้บริหารระดับสูงกระทรวงศึกษาธิการ
วันที่ 14 ธันวาคม 2563 ณ หอประชุมคุรุสภา กรุงเทพมหานคร
เนื่องในวาระครบรอบ 2 ปีการก่อตั้งมูลนิธิครูดีของแผ่นดิน

โดย ท่าน ช โชคชัยคำแหง ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น

บทความ

ขอกราบเรียนท่านประธานมูลนิธิและสวัสดีท่านคุณครูดีทั้งหลายที่อยู่ด้านล่าง ท่านได้รับการคัดเลือกเป็นครูดี จากที่ฟังทั้งสองท่านพูด ในมุมมองของผม ครูดีเป็นครูที่ไม่ทำเหมือนคนอื่นๆ ในระบบการศึกษา เท่าที่สังเกต คือ คนที่ทำไม่เหมือนชาวบ้านจะได้รับการคัดเลือกเป็นคนดี โรงเรียนที่ไม่บริหารแบบคนอื่นจะได้รับการคัดเลือกเป็นโรงเรียนดี

ถามว่าทำไมผมถึงพูดแบบนี้ เพราะส่วนใหญ่การเรียนสอนจะทำเหมือนเพื่อน ตามรูปแบบ ตามกรอบที่วางไว้ ไม่ได้คิดนอกกรอบ คิดรูปแบบที่ไม่แตกต่างจากเดิม ซึ่งคุณครูสองท่านที่มานำเสนอที่แปลกไปจากเดิม เพราะฉะนั้น ผมคิดว่า ครูดี คือ ครูที่คิดสิ่งใหม่ ๆ หรือพูดตามวิชาการ คือนวัตกรรมใหม่ ซึ่งระบบการศึกษาทุกวันนี้ คนที่คิดเรื่องใหม่สิ่งใหม่น้อยนะ

ในปัจจุบันมีครูทั่วประเทศตั้งหลายแสนคน แต่มาเป็นครูดีเพียงเท่านี้ ไม่กี่พันคน ครูดีทั้งหลายที่คอยคิดค้นสิ่งใหม่ๆ แล้วผมก็มองว่าต่อไปในอนาคตเราจะอยู่แบบเดิมไม่ได้ เราต้องเปลี่ยนทั้งเทคโนโลยีทุกเรื่อง ครูจะต้องยืดหยุ่นในหลายๆ เรื่อง แต่ครูอีกกลุ่มหนึ่งไม่ยอมปรับตัวก็ต้องยอมรับแบบนี้

บังเอิญท่านประธานมูลนิธิพูดถึงเรื่องอุบัติเหตุ กระทรวงมหาดไทยมีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย มีคนเสียชีวิตจากอุบัติเหตุ 20,000 คนต่อปี ท่านรัฐมนตรีก็มาประชุมกัน แล้วบอกว่าสาเหตุเกิดจากเด็กไม่ถูกสอนเรื่องความปลอดภัย เพราะฉะนั้นขอให้กระทรวงศึกษาธิการมาช่วยปรับเพิ่มหลักสูตรตรงนี้เข้าไปด้วย สิ่งที่รัฐมนตรีไปพูดบอกว่าไม่ได้ หลักสูตรมีการยึดอยู่แล้ว ท่านเรียกรักษาการมาคุย ท่านถามผมว่าไปคุยกับกระทรวงศึกษาธิการ เขาบอกทำไม่ได้ อยากสอนเด็กเรื่องความปลอดภัยเพิ่มไปอีกวิชาหนึ่ง เดี๋ยวลองทำในโรงเรียนท้องถิ่นดูก่อน ถามผมว่าเราปรับได้ไหม ผมตอบแบบไม่คิดเลยครับ ได้ครับ เพราะหลักสูตรมันยืดหยุ่น

เพราะฉะนั้น จะมีคนอยู่กลุ่มหนึ่งที่คิดว่าไม่ได้ ผมเลยมองว่าหลักสูตรใหม่ เมื่ออาทิตย์ที่แล้วผมได้ไปเป็นอนุกรรมการกำหนดทิศทางหลักสูตรของ กพฐ. ซึ่งหลักสูตรจะมีความยืดหยุ่นมากขึ้น ครูก็ต้องคิดเองมากขึ้น เมื่อวานก็ประชุม กพฐ. อย่ามาบอกว่าเพิ่งพูดนะ เดี๋ยวครูจะตื่น ก็พูดไปกว้างๆ ว่าครูต้องคิดมากขึ้น หลักสูตรใหม่จะเอาแบบพิมพ์ เอาแบบอะไรมาสอนเด็กในห้องเรียน ครูดีในอนาคตของผมต้องคิดสิ่งใหม่ๆ กิจกรรมใหม่ๆ และจะต้องไม่อยู่ในกรอบแบบเดิม เหมือนครูทั้งสองท่าน ครูทั้งประเทศจะเปลี่ยนพฤติกรรมการเรียนการสอนแบบครูในห้องนี้ ผมเชื่อว่าครูในห้องนี้ไม่ได้สอนแบบคนอื่นเค้า คิดสิ่งใหม่ๆ อยู่เสมอ ไม่เช่นนั้นคุณคงไม่ถูกเลือกมาเป็นครูดีของแผ่นดินหรอกครับ

ท่านทั้งหลายเป็นความภูมิใจของการศึกษา ที่ได้ปรับเปลี่ยนการเรียนการสอนของเด็กให้ไม่อยู่ในรูปแบบเดิมๆ ทำให้การศึกษาเราสร้างเด็กที่มีคุณภาพมากขึ้น หวังว่าทุกท่านในห้องนี้จะขยายผลไปยังคุณครูคนอื่นๆ ได้เห็นมากขึ้น ขอขอบคุณทุกท่านครับ

ขอขอบคุณอีกครั้งนะครับ ในส่วนของท้องถิ่น ความรับผิดชอบในส่วนของท้องถิ่นจะมี อบจ. เทศบาล และ อบต. นะครับ ส่วนทางพัทยาจะแยกออกไป ถามเราจะร่วมขยายโครงการนี้ของมูลนิธิให้กว้างขวางไปได้อย่างไร จริงๆแล้วในส่วนของท้องถิ่น เราก็มีมูลนิธิคล้ายกันอยู่ ของเราคือมูลนิธิช่วยการศึกษาท้องถิ่น ซึ่งได้คัดเลือกครูเหมือนกัน คัดเลือกครูดีๆ ผลงานดีๆ ในส่วนนี้ก็ต้องการรวบรวมครูดีๆ ผมว่ามันจะขยายผลไปในท้องถิ่น แล้วหน่วยงานอื่นๆ ถ้าทางมูลนิธิทำฐานข้อมูล ทำผลงาน รวบรวมวิธีการว่ามีการพัฒนาการเด็กอย่างไร ทำเป็นเอกสารไว้ อาจจะเผยแพร่ทางเวบไซต์หรือทางเอกสารอะไรต่างๆ ทำให้ครูสามารถนำไปใช้ได้ ผมว่าไม่ได้ผูกขาดเฉพาะครูสองท่านที่ใช้เท่านั้น ผมคิดว่าถ้าเอาไปใช้กับโรงเรียนอื่นได้เรียนรู้วิธีการของท่าน

เพราะฉะนั้น อยากฝากทางมูลนิธิว่าให้ระบบการศึกษาตามแนวคิดของมูลนิธิขยายผลกว้างขึ้น ในส่วนของท้องถิ่นยินดีนะครับที่จะขยายผลเผยแพร่ไป ในส่วนขององค์กรส่วนท้องถิ่นแม้จะมีไม่มากเท่ากระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งมีประมาณ 4 หมื่นกว่าคน มีครูส่วนเด็กอยู่ข้าราชการประมาณ 3 หมื่น เป็นพนักงานจ้างหมื่นเศษๆ ส่วนครูในระบบพื้นฐานเรามี 1,725 ซึ่งตอนนั้นกรมสามัญถ่ายเทคนไปเยอะ จากที่เรามีโรงเรียน 500 กว่าโรงเรียน ตอนนี้ที่ถ่ายเทเข้ามาใหม่มีประมาณ1,700 กว่าโรงเรียน ครูอีกสัก 4 หมื่น เราก็พร้อมที่จะเอากรอบความคิดของมูลนิธิมาขยายในส่วนของท้องถิ่นด้วยความยินดี ขอขอบคุณครับ